ตัวออกซิไดซ์และตัวรีดิวซ์

ปฏิกิริยาเคมีกับการถ่ายโอนอิเล็กตรอน

 

  1. การดุลโดยใช้เลขออกซิเดชัน
  2. การดุลสมการรีดอกซ์แบบครึ่งปฏิกิริยา

กลับหน้าแรกหน้าแรก          กลับหน้าที่แล้วกลับหน้าที่ผ่านมา

ตัวออกซิไดซ์และตัวรีดิวซ์

ตัวออกซิไดซ์ : ที่สารที่ทำหน้าที่รับอิเล็กตรอน จากสารอื่น
(ตัวรีดิวซ์) ดังนั้น ตัวมันเอง(ออกซิไดซ์) จึงมีเลขออกซิเดชันลดลง
[ เกิดรีดักชัน หรือถูกรีดิวซ์ ]

ตัวรีดิวซ์ : คือสารที่รับหน้าที่ให้อิเล็กตรอน
แก่สารอื่น(ตัวออกซิไดซ์) ตัวรีดิวซ์เองจึงมีเลขออกซิเดชันเพิ่มขึ้น [เกิดออกซิเดชัน หรือถูกออกซิไดซ์]

การดุลสมการรีดอกซ์

สมการเคมีที่สมบูรณ์จะต้องเป็นสมการที่ดุลตามกฎทรงมวล
(The Conservation of mass) โดยการดุลสมการที่ได้ศึกษามาแล้วนั้น
เป็นการทำจำนวนอะตอมของแต่ละธาตุ
ในสารตั้งต้นและผลิตภัณฑ์ให้เท่ากัน
สำหรับการดุลสมการรีดอกซ์นั้น เป็นการดุลทั้งจำนวนอะตอม และจำนวนประจุของแต่ละธาตุในสารตั้งต้นและ
ผลิตภัณฑ์ให้เท่ากัน ซึ่งสามารถกระทำได้ 2 วิธี คือ

การดุลโดยใช้เลขออกซิเดชัน 

มีหลักการดังนี้

หาเลขออกซิเดชันของธาตุหรือไอออนต่างๆ เพื่อใช้กำหนดตัวรีดิวซ์ และตัวออกซีไดซ์ในปฏิกิริยา

หาเลขออกซิเดชันที่เพิ่มขึ้นของตัวรีดิวซ์ และเลขออกซิเดชันที่ลดลงของตัวออกซีไดซ์ เช่น

หาเลขออกซิเดชันที่เพิ่มขึ้นของตัวรีดิวซ์ และเลขออกซิเดชันที่ลดลงของตัวออกซีไดซ์

ทำเลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลงของ ตัวรีดิวซ์และตัวออกซีไดซ์ให้เท่ากัน

ดุลจำนวนอะตอมของแต่ละธาตุที่เปลี่ยนเลขออกซิเดชัน ทั้งสารตั้งต้นและผลิตภัณฑ์ให้เท่ากัน

ดุลจำนวนอะตอมของธาตุต่างๆ และประจุรวมของไอออนทั้งสารตั้งต้นและ
ผลิตภัณฑ์ให้เท่ากัน

คลิก Top กลับข้าขึ้นข้างบน 

 

การดุลสมการรีดอกซ์แบบครึ่งปฏิกิริยา

 ขั้นที่ 1

หาตัวออกซิไดซ์ รีดิวซ์ และผลิตภัณฑ์ แล้วแยกปฏิกิริยาเป็น ออกซิเดชันและ รีดักชัน โดยนำมาเฉพาะตัว ออกซิไดซ์กับผลิตภัณฑ์ และตัวรีดิวซ์กับผลิตภัณฑ์

ขั้นที่ 2 

ดุลอะตอมของธาตุที่ค่าเลขออกซิเดชันเปลี่ยน
ดุลอะตอมของ H,O และประโดย

ในสารละลายกรด เติมน้ำทางด้านที่ขาด ออกซิเจน เติม H+ ทางด้านที่ขาด เติมอิเล็กตรอนทางด้านที่ขาดประจุลบ

ในสารละลายเบส
เติมน้ำทางด้านที่ขาด ออกซิเจน เติม H+ ทางด้านที่ขาดไฮโดรเจน เติม OH-  ทั้งสองข้างเท่ากับจำนวน H+  ที่เติมไปก่อนแล้ว และ หักลบจำนวน H2O ออก เติมอิเล็กตรอนทางด้านที่ขาดประจุลบ

ขั้นที่ 3

ทำให้จำนวนอิเล็กตรอนที่เสียไป ในออกซิเดชันเท่ากับจำวนอิเล็ตรอนที่รับในรีดักชัน

ขั้นที่ 4

รวมครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชันกับรีดักชันเข้าด้วยกัน ก็จะได้สมการรีดอกซ์ที่ดุลแล้ว

 

 

 

 

สารบัญเว็บ : Site Map

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล